LỄ MÔI KHÔI

Bài Kinh vãn sau đây được lục lại từ sách kinh chữ Nôm xưa ở miền Nam, nay không biết còn mấy nhà thờ ở Saigon còn đọc, mấy cụ ông, cụ bà còn nhớ. Bài kinh được viết theo lối văn biền ngẫu, từng đôi câu trong một liên đối nhau, gieo một vần "-a" (tuy vậy phải nói là 15 vần) ; dù có một vài từ cổ, nhưng vẫn rất có ý nghĩa và trang trọng, thành kính. Xin giới thiệu lại đây để góp chút mọn trong việc bảo tồn văn chương Công giáo.

Những từ cổ đều có chú thích theo các từ điển cũ, chủ yếu theo Đại Nam Quấc âm tự vị của Huình Tịnh Paulus Của, 1895.


LỄ MÔI KHÔI

1a. Hôm nay lớn mọn đến chầu / cảm ơn trọng Đức Bà thương đoái ;
1b. Truyền phép Môi Khôi rất nhiệm / cho loài người cầu Chúa thứ tha.

2a. Đức Mẹ xưa thấy Đức Chúa Cha / đã dém (1) phạt cả và thiên hạ ;
2b. Liền can gián xin duông (2) tội lỗi / mới lập làm phép chuỗi Rô-sa.

3a. Dạy Du-minh Thánh cả (3) giảng rao / cho giáo nhân noi giữ ;
3b. Hầu đặng thế (4) giải hoà cùng Chúa / mà thoát khỏi lưới ma.

4a. Phương linh diệu giúp loài người thế ;
4b. Dấu nhiệm mầu đẹp ý Chúa Cha.

5a. Một tràng trăm rưỡi chẵn chòi / miệng đọc, tay lần, tua (5) sốt sắng ;
5b. Ba sự, mười lăm lẽ gẫm / lòng tin, dạ tưởng, mựa (6) lo ra.

6a. Thầm thĩ khẩn cầu nơi trần thế ;
6b. Thấu nghe cảm cách chốn Thiên toà.

7a. Có sức xua loài quỷ mị ;
7b. Nên công dẹp đảng gian tà.

8a. Những thuở đầu (7) quân nguỵ (8) ghe (9) phen / Miệng nhẻ (10), lòng khinh, lời báng sán (11) ;
8b. Thấy phép lạ Đức Bà hằng tỏ / gối quỳ, dạ phục, tiếng đờn hoà.

9a. Chưa mấy lâu phô chúng (12) lăng loàn (13) / đều hối cải chẳng còn phỉ báng ;
9b. Từ ấy mới đem lòng tin kính / liền vưng noi đòi bữa (14) ngâm nga.

10a. Dầu cho ai tội lỗi rất đầy / lòng kính Mẹ mà chuyên công cán (15) /
10b. Ắt là Chúa nhân từ mở rộng / dạ (16) vì Bà ban xuống ơn tha.

11a. Cơn giông tố bão bùng / giữ luật ấy bằng an vô sự ;
11b. Thuở buồn sầu khô héo / noi phép này xanh tốt rườm rà.

12a. Đức gió, ơn mưa / gội nhuần trăm họ ;
12b. Quờn (17) cao, phép cả / riêng chiếm một Bà.

13a. Đội ơn Đức Mẹ khoan nhơn / hằng lo giúp các con cho rỗi ;
13b. Xin thứ tha loài mê muội / đã trễ tràng (18) nhiều bữa bỏ qua.

14a. Nay xin Mẹ giúp lời / đặng sốt sắng bỏ lòng trễ nải ;
14b. Cho chúng con bền chí / việc hôm mai giữ dạ thật thà.

15a. Ngửa trông Đức Mẹ nhơn từ ;
15b. Xin đoái các con thơ dại.

A-men.

Trong phần chú thích dưới đây, có những chữ Nôm không thuộc bảng Font Unicode, nên không thể hiện được. Xin đại xá.

1. dém 艷 : từ cổ miền Nam, nghĩa là dự tính, dự định.
2. duông 容 = dong, dung : nghĩa là tha thứ.
3. Du-minh 油明 Thánh cả : Thánh Đa-minh, Dominicus.
4. đặng thế : có thể.
5. tua 須 ; phải, nên.
6. mựa 嗎 : chớ, đừng.
7. thuở đầu ; thuở ban đầu, lúc đầu.
8. quân nguỵ : bè dối trá, chỉ nhóm Albigenses (E : Albigensian ; F : Albigeois).
9. ghe : nhiều, năng.
10. nhẻ : khinh dể, dể duôi, chế diễu, diễu cợt.
11. báng sán 謗訕 (H-V) : chê bai, trách móc.
12. phô chúng : những bọn, những kẻ.
13. lăng loàn 凌亂 : hỗn láo, vô phép, không biết kiêng vì.
14. đòi bữa : nhiều buổi, nhiều lần.
15. công cán : nghĩa cổ, cũng như công nghiệp : các việc đã làm.
16. dạ : ở đây nghĩa là lòng, tấm lòng.
17. quờn = quyền.
18. trễ tràng : trễ nải.

Đệ tử Giu-se trích lục

NĂM SỰ MỪNG

NĂM SỰ MỪNG

1. Mừng kính Chúa Giê-su phục sinh

khải hoàn từ trong cõi chết,

Người vẫn hằng sống muôn đời.

2. Mừng kính Chúa Giê-su nay đã

về trời rạng ngời vinh thắng,

ngự bên hữu Đức Chúa Cha.

3. Mừng kính Chúa Thánh Linh ngày lễ

Ngũ Tuần Người thương ngự xuống,

cùng các vị Thánh Tông Đồ.

4. Mừng kính Thánh Mẫu Ma-ri-a

giã từ cuộc đời dương thế,

được Con Mẹ đón lên trời.

5. Mừng kính Thánh Mẫu nay được Chúa

ban thưởng triều thiên cao sáng,

là Nữ Vương cõi Thiên Đàng.

Đệ tử Giu-se

NĂM SỰ SÁNG

NĂM SỰ SÁNG

1. Ánh sáng toả lan :

Chúa Giê-su nên mẫu khiêm nhường,

Sông Gio-đan này,

Chịu Gio-an làm phép rửa Người.

2. Ánh sáng toả lan :

Chúa Giê-su yêu mến con người,

Biến nước nên rượu,

Để thêm vui hôn lễ Ca-na.

3. Ánh sáng toả lan :

Chúa Giê-su loan báo Nước Trời,

Kêu gọi mọi người :

Nào mau mau thống hối ăn năn.

4. Ánh sáng toả lan :

Núi Ta-bo kia Chúa biến hình,

Dung nhan rạng ngời,

"Này Con Cha yêu dấu muôn đời".

5. Ánh sáng toả lan :

Chúa Giê-su đêm trước chịu nạn,

Yêu thương nhân loại,

Người tặng ban chính Máu Thịt Người.

Đệ tử Giu-se

NĂM SỰ THƯƠNG

NĂM SỰ THƯƠNG

1. Ôi thương đau, trong vườn đêm vắng Chúa buồn sầu :
Giờ cứu rỗi đã gần đến,
Chúa xuyến xao, mồ hôi lẫn máu mướt ra.

2. Ôi thương đau, khi bọn lính đã bắt Người rồi,
Liền dẫn tới trước thượng tế,
Chúng đánh đòn Người tả tơi biết bao roi.

3. Ôi thương đau, khi bọn lính đã đánh đòn Người,
Lại đem gai quấn đầu Chúa,
Lấy áo đỏ quàng lên Chúa chế diễu chơi.

4. Ôi thương đau, cây thập tự hết sức nặng nề,
Đặt lên vai Chúa trời đất,
Chúa vác lên đồi để dâng lễ hiến sinh.

5. Ôi thương đau, trên thập tự giá, Chúa gục đầu,
Việc cứu rỗi đã hoàn tất,
Chúa phó linh hồn trong tay Đức Chúa Cha.

Đệ tử Giu-se

NĂM SỰ VUI

NĂM SỰ VUI

1. Niềm hân hoan chan chứa,
Khi Sứ thần Thiên Chúa báo tin :
Giờ Ngôi Hai xuống thế,
ngự trong cung lòng Đức Nữ Trinh.

2. Niềm hân hoan chan chứa,
Khi Đức Mẹ ra đi viếng thăm
Bà Ê-li-sa-bet
Thụ thai Thánh Tiền hô Gio-an.

3. Niềm hân hoan chan chứa,
Khi Đức Mẹ sinh Đấng Cứu Tinh ;
Là Mặt Trời công chính,
Toả ánh sáng vào khắp thế gian.

4. Niềm hân hoan chan chứa,
Sau tám ngày sinh Chúa Giê-su,
Mẹ đem Con yêu quý
Vào Đền Thánh để dâng Chúa Cha.

5. Niềm hân hoan chan chứa,
Khi Đức Mẹ tìm thấy Chúa Con,
Cùng kinh sư các đấng,
Hỏi thưa thông tuệ nơi Thánh Điện.

Đệ tử Giu-se

KINH MÂN CÔI THÁNG MƯỜI

KINH MÂN CÔI THÁNG MƯỜI

Kinh Mân Côi phát xuất tự trời

Lời Kinh cao quý thật siêu vời

Chính Thiên Chúa ban cho nhân loại

Làm quà hiến tặng cho mọi người.

Kinh Kính Mừng bởi ý Chúa Trời

Truyền sai sứ thần đến tận nơi

Đức Ma-ri-a hiện đang ở

Đem tin cứu rỗi, Mẹ nhận lời.

Kinh Kính Mừng Mẹ đầy muôn ơn

Chúa sai Thần sứ đến van lơn

Ma-ri-a đã nhận biết rõ

Ý Thiên Chúa, Mẹ nhận lời luôn.

Mẹ vội mở lòng thưa : Xin vâng,

Ngôi Hai thụ thai bởi Thánh Thần

Thành hình ngay tại cung lòng Mẹ

Làm người nhập thể được hiện thân.

Thánh Ma-ri-a Mẹ Chúa Trời

Lời Hội Thánh ở khắp muôn nơi

Dâng lên những lời van xin Mẹ

Cầu bầu cùng Chúa cho mọi người.

Kinh Sáng Danh lời ca tụng Chúa

Muôn vạn vật xướng lên bày tỏ

Cảm tạ Thiên Chúa tạo dựng nên

Muôn muôn thụ tạo trong vũ trụ.

Kinh Mân Côi giúp ta tưởng nhớ

Bao hồng ân ban trao bởi Chúa

Hằng ngày đêm xuống cho mọi người

Nên nhân loại phải tôn thờ Chúa.

Kinh Mân Côi thích hợp mọi nơi

Để chúng ta cảm tạ Chúa Trời

Ngài luôn ban trao đầy ơn phước

Xuống cho hết tất cả mọi người.

Kinh Mân Côi đọc tại Nhà Thờ

Kinh Mân Côi niệm tại tư gia

Kinh Mân Côi đọc nơi đường lộ

Khắp nơi Kinh Mân Côi diễn ra.

Kinh Mân Côi đưa vào giấc ngủ

Giúp bao người buồn bã ủ rũ

Tăng tinh thần phấn khởi vui tươi

Cho người đời tươi vui phở lở.

Bao người mến chuộng Kinh Mân Côi

Cuộc đời luôn cảm thấy vui tươi

Đầy lòng kính mến Chúa, yêu Mẹ

Tấm lòng quý mến thương mọi người.

Nơi nào nếp sống cũng vui tươi

Chấp nhận mọi cảnh sống ở đời

Dẫu gặp bao hoàn cảnh khốn khó

Luôn vui sống phó thác Chúa Trời.

Kinh Mân Côi : tràng chuỗi ngọc châu

Kính dâng lên tay Mẹ nhận vào

Để chuyển cầu dâng lên Thiên Chúa

Chúa thương : tội lỗi xoá hết mau.

Ban trao cuộc sống tràn muôn ơn

Lúc nào cũng đầy tình yêu thương

Xuống cho trên hết mọi con cái

Hiện sống trên khắp thế giới luôn.

THÁNG MÂN CÔI

KINH KÍNH MỪNG

1. Kính mừng, kính mừng
Mẹ Ma-ri-a đầy ơn phúc,
Thiên Chúa toàn năng
hằng luôn mãi ngự trong Mẹ.

Mẹ đầy ơn phúc,
Mẹ đầy ơn phúc hơn mọi phụ nữ,
Và Giê-su
và Giê-su Con Mẹ đầy muôn ơn phúc.

2. Kính Mừng, kính mừng
Mẹ Ma-ri-a Mẹ Thiên Chúa,
Thương đến đoàn con,
là kẻ lữ hành lưu đầy

ở nơi dương thế,
còn bao sóng gió, khấn nguyện Mẹ thương
chở che khi nay
và trong lúc lâm tử.

A-men.

Đệ tử Giu-se